Magemedisin: Ekte surkål

Magemedisin:  Ekte  surkål
Sjå den fine fargen på surkål laga av spisskål "Kalibos". (Foto: Margunn Ueland)

Problem med magen?  Eller har du nett teke ein antibiotikakur? Då treng du probiotika, det vil seia gode bakteriar som tarmane treng for å gjera jobben sin: Fordøya maten, verna deg mot sjukdom (mesteparten av immunforsvaret er i tarmen), produsera viktige signalstoff som du treng for godt humør og god søvn, som serotonin.

Du kan kjøpa probiotika i helsekostbutikkar, men kvifor skal du betala rundt 500 kroner for 30 kapslar, når du kan laga meir potent probiotika sjølv for ein slikk og ingenting?

Det einaste du treng, er eit kål, litt salt og eit reinvaska Norgesglas (eller syltetøyglas eller liknande), så kan du laga mjølkesyragjæra kål, også kalla fermentert kål, «kraut» eller ekte surkål.

Dette er rett og slett den gamle måten å laga surkål på. Den nye måten som industrien brukar fordi det skal gå fort, er å koka kål med eddik og sukker.

Fermentering/mjølkesyregjæring vil seia at bakteriane i kålen utviklar seg, et opp sukkerstoffa i kålen, formerer seg i hopetal og dannar syre.

Server kålen som tilbehør til middagen. Det er også godt på brødskiva.

Dette er lilla spisskål. Du kan også bruka vanleg rødkål eller vanleg lysegrønt hovudkål. (Foto: Margunn Ueland)

GRUNNOPPSKRIFT

  • 600 gram kål
  • 1 Norgesglas som rommar 1 liter
  • 2 ts salt
  • evt. 1 ts karve

OPPSKRIFT 2: SYRNA RØDKÅL

  • 600 gram kål, gjerne rødkål eller lilla spisskål
  • 1 Norgesglas som rommar 1 liter
  • 1 liten rødløk
  • 1 eple, gjerne med litt skvisa juice av økologisk sitron
  • 1 peikefingertjukk skive ingefærrot (10 gram)
  • 2 ts salt

Du ser at min kål er lilla. Det er fordi eg brukte den lilla spisskålen «Kalibos». Når lagar slik surkål av denne og av rødkål, likar eg å tilsetja litt løk, ingefær og eple.  Framgangsmåten er den same.

Legg merke til kålsafta i botnen av skåla. Press kålen godt ned i glaset.

SLIK GJER DU DET:

  1. Vask hendene dine og kålen godt. Skjerefjøla, kniven og Norgesglaset må også vera reine.
  2. Legg til sides eit kålblad. Hakk/finstrimla resten. Du kan også køyra kålen ein kjøkkenmaskin.  Det gjorde eg denne gongen, men han blei litt meir finhakka enn eg likar.
  3. Ha finstrimla kål i ei stor skål (ikkje av plast).
  4. Dryss over salt.
  5. Gni og masser saltet inn i kålen. Du vil du oppdaga at kålet blir mjukare og gir frå seg saft. Hald på nokre minutt slik at du ser det ligg ein del  saft i botnen av skåla.
  6. Dryss på karve om du vil likar det, eller bland inn finhakka løk, ingefær og eplebitar om du vil ha det.
  7. Ha så kålen over i Norgesglas. Trykk godt ned etterkvart som du fyller på. Bruk ei skei, ei rein sleiv eller ein «stampar». Pass på at det er væske over kålen. Er det ikkje nok, fyll på med litt vatn.
  8. Legg eit reint kålblad på toppen som «lok».
  9. Set gjerne eit reint syltetøyglas oppå som «press» for å halda kålen under væska. Du kan også bruka ein flat stein som du har reingjort grundig i kokande vatn. (Med spesialglaset for fermentering eg har brukt, fylgjer det med ein rund flat «stein» av glas som eg har lagt på toppen).
  10. Dekk så over med eit reint kjøkkenhandklede.
  11. La stå i romtemperatur og fermentera i rundt 7 dagar.
  12. Set glaset på ein tallerken, for det kan fort skje at det renn over lite væske etterkvart som gjæringa kjem godt i gang. Det skjer som regel etter eit par dagar. Du ser det «boblar».
  13. Etter sju dagar smakar du på kålen. Bruk ei rein skei! Vil du kålen skal bli endå syrlegare, la han stå nokre dagar til. Viss ikkje, legg du på lok og set kålen i kjøleskapet.

Då er kålen haldbar i månadsvis.

NB! Bruk rein skei når du forsyner deg.

OBS! Det skal ikkje danna seg eit kvitt lag av mygl på toppen. Då må du kasta heile greia. Dette kan skje viss kålen ikkje har stått under væska, eller at du har slurva med vaskinga.

På det øverste biletet ser du at eg har lokk på glasset, lokk med tut som slepp ut gassbobler. Det er eit spesiallaga glas for fermentering som eg har kjøpt på ein butikk med utstyr til fermentering. Det går også fint an å gjera dette utan.

Fermentert sylteagurk: Sunt, godt og kjempelett å laga!

LES OGSÅ: 

Probiotisk sylteagurk

 

 

 



Legg att eit svar

Epostadressa di blir ikkje synleg. Påkravde felt er merka *


%d bloggers like this: